İlk Ev Satın Alma Kararı ve Hipotekler

Kısa cevap: İlk ev satın alma kararında evin fiyatından çok, o evi kaç yıl boyunca rahatça ödeyebileceğiniz önemlidir. Peşinatınızı ayırın, acil durum fonunuza dokunmayın, aylık taksitin net gelirinizin üçte birini geçmemesine bakın ve en az üç bankadan yazılı teklif alıp toplam geri ödeme üzerinden karşılaştırın. Faiz oranı tek başına yeterli bir kıyas ölçüsü değildir.

Önce Karar: Kiralamak mı, Satın Almak mı?

Ev almak otomatik olarak "kâr" değildir. Şu sorulara net cevap verin:

• Bu şehirde ve bu semtte en az 5 yıl kalacak mıyım?
• İşim ve gelirim önümüzdeki yıllarda öngörülebilir mi?
• Peşinatı biriktirdikten sonra elimde 3-6 aylık gider kalıyor mu?
• Kira ile tahmini taksit arasındaki fark, aidat ve bakım masraflarını kaldırıyor mu?

Üç ve daha fazla soruya "hayır" diyorsanız, birikim aşamasını uzatmak daha akıllıcadır. Bu süreçte aylık giderleri azaltma ve tasarruf stratejileri konularındaki alışkanlıklar peşinatı ciddi biçimde hızlandırır.

Ne Kadarlık Ev Alabilirsiniz?

Bankanın onayladığı limit değil, sizin bütçenizin kaldırdığı rakam esastır. Basit bir hesap yapın:

1. Net aylık hane gelirinizi yazın.
2. Zorunlu giderleri (mutfak, ulaşım, fatura, okul, sağlık) çıkarın.
3. Mevcut kredi ve kredi kartı taksitlerini çıkarın.
4. Kalan tutarın en fazla %70'ini taksit için ayırın; gerisi bakım, aidat ve sürpriz masraf payıdır.

Genel kural: toplam borç taksitleriniz net gelirin %35-40'ını aşmasın. Bu sınırı zorlayan bir ev, ilk arıza veya gelir dalgalanmasında sorun çıkarır. Bütçe hazırlama rehberindeki aylık tabloyu doldurmadan başvuru yapmayın.

Peşinat ve Görünmeyen Maliyetler

Kredi konut bedelinin tamamını karşılamaz; kalan kısmı peşinat olarak siz koyarsınız. Oran mevzuata ve konutun değerine göre değişir, başvurudan önce güncel sınırı bankaya sorun. Peşinat dışında hazırlanmanız gereken kalemler:

• Tapu harcı ve döner sermaye ücreti
• Ekspertiz (değerleme) raporu ücreti
• Kredi tahsis / dosya masrafı
• DASK ve konut sigortası, çoğu bankada hayat sigortası
• Emlakçı komisyonu
• Nakliye, tadilat, beyaz eşya, ilk aidat ve abonelikler

Bu kalemler için ayrı bir kalem açın. Peşinatı denkleştirmek için acil durum fonunu boşaltmak en sık yapılan hatadır.

Konut Kredisi Tekliflerini Nasıl Karşılaştırırsınız?

Faiz değil, toplam geri ödeme

Bankalardan aynı tutar ve aynı vade için teklif isteyin. Karşılaştırmayı aylık faiz oranı üzerinden değil, toplam geri ödeme tutarı ve yıllık maliyet oranı üzerinden yapın. Sigorta ve masraflar bu rakamın içinde görünür.

Vade seçimi

Uzun vade taksiti düşürür, toplam maliyeti büyütür. Kısa vade tersini yapar. Pratik yaklaşım: taksiti rahatça ödeyebileceğiniz en kısa vadeyi seçin, sonra ek ödeme yaparak vadeyi kendiniz kısaltın.

Sabit ve değişken faiz

Sabit faizde taksit baştan bellidir, planlama kolaydır. Değişken faizde taksit piyasaya göre oynar; gelir dalgalanması olan biri için risklidir. İlk evinde olan çoğu kişi için sabit faiz daha yönetilebilirdir.

Karşılaştırma tablosu tutun

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

• Kredi notunuzu öğrenin; gecikmiş küçük borçları kapatın.
• Başvurudan birkaç ay önce yeni kredi kartı ve taksitli alış